Wat als u niet voldoet? Boetes en sancties.

Wat gebeurt er als uw machineveiligheid of documentatie niet op orde is en de Nederlandse Arbeidsinspectie dat constateert? De inspectie heeft verschillende middelen, van een eis tot naleving tot een fikse boete. Dit artikel zet de feiten en de bedragen op een rij.

Welke maatregelen kan de Arbeidsinspectie nemen?

De Nederlandse Arbeidsinspectie kan bij een overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet verschillende stappen zetten. Vaak begint het met een waarschuwing of een eis tot naleving, maar bij ernstig gevaar of herhaling volgen zwaardere maatregelen.

De middelen op een rij

Afhankelijk van de ernst kan de inspectie:

• een waarschuwing geven;
• een eis tot naleving stellen, met een termijn om de situatie te herstellen;
• een bestuurlijke boete opleggen;
• het werk stilleggen bij ernstig gevaar of bij herhaalde overtreding.

De boetebedragen (peildatum 2026)

De boetebedragen zijn vastgelegd in de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving. De kern:

• De normbedragen zijn ingedeeld in zeven categorieën, van € 340 tot € 13.500 per overtreding.
• Leidt de overtreding tot een arbeidsongeval met blijvend letsel of ziekenhuisopname, dan wordt het normbedrag vermenigvuldigd met 4.
• Bij een dodelijk arbeidsongeval wordt het normbedrag vermenigvuldigd met 5.
• Een arbeidsongeval niet onmiddellijk melden kan een aparte boete tot € 50.000 opleveren.
• Bij herhaling van een (ernstige) overtreding wordt de boete verhoogd met 100% tot 200%.
• Zijn meer dan 10 of meer dan 50 werknemers blootgesteld, dan wordt het normbedrag vermenigvuldigd met 1,5 of 2.

Wat betekent dit in de praktijk?

Een ernstige machineveiligheidsovertreding valt al snel in een hoge boetecategorie. Leidt die overtreding tot een ongeval met blijvend letsel, dan loopt de boete op tot meer dan € 50.000, nog los van de kosten van stillegging, herstel, productieverlies en imagoschade. Bovenop de boete blijft de verplichting bestaan om de situatie alsnog in orde te maken.

De boete is bovendien niet het enige gevolg. Een stillegging kan uw productie direct raken, en een afschrift van de eis gaat naar uw medezeggenschapsorgaan.

Hoe voorkomt u dit?

De beste bescherming is aantoonbaar voldoen aan de wet: een actuele risicobeoordeling per machine, een sluitend technisch dossier en aantoonbare instructie van uw medewerkers. Komt uit uw RI&E naar voren dat verdiepend onderzoek nodig is, laat dat dan tijdig uitvoeren. Samodi helpt u dat op orde te brengen, voordat de inspectie langskomt.

Bron: Nederlandse Arbeidsinspectie, boetebedragen bij overtreding van de Arbeidsomstandighedenwetgeving, en de Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving. Bedragen gelden als indicatie (peildatum 2026) en kunnen wijzigen. Raadpleeg voor de actuele bedragen nlarbeidsinspectie.nl.

Geschreven door Sander Mook, veiligheidskundige, gecertificeerd CMSE® en CECE®, oprichter van Samodi Bedrijfsveiligheid in Leek.

Laatst gecontroleerd: juni 2026. Wetgeving rond machineveiligheid verandert; controleer bij twijfel de actuele bronnen of neem contact op.