Voedingsmiddelenindustrie en verpakking
Zuivel, bakkerij en banket, papier- en kartonproductie en kunststofbewerking: proces-, verpakkings- en transportlijnen met risico's die veranderen bij elke aanpassing van de configuratie.
Machine-RI&E
Machine-RI&E: uw plicht als werkgever.
Een machine-RI&E (ook wel verdiepende RI&E machineveiligheid) is een beoordeling per arbeidsmiddel op grond van Arbobesluit artikel 7.3. Komt uit uw algemene RI&E naar voren dat verdiepend onderzoek naar machineveiligheid nodig is, dan wordt dat vertaald naar een risicobeoordeling per machine met prioriteitenlijst en concrete, uitvoerbare maatregelen.
De kern
CE is niet genoeg. U heeft een eigen verplichting.
Veel werkgevers denken dat een machine met CE-markering automatisch in orde is. Dat klopt niet. De CE-markering is de verantwoordelijkheid van de fabrikant. Als werkgever moet u op grond van Arbobesluit artikel 7.3 beoordelen of u de machine veilig kunt gebruiken in úw situatie, voor úw mensen, op úw werkplek. Dat is de machine-RI&E.
Deze plicht komt voort uit de Europese Arbeidsmiddelenrichtlijn 2009/104/EG, in Nederland omgezet in hoofdstuk 7 van het Arbobesluit. Hij geldt voor élk arbeidsmiddel: nieuwe en oude machines, gehuurde, geïmporteerde en zelfgebouwde.
Voor wie
Voor iedere werkgever met machines op de werkvloer.
Metaal-, hout- en machinebouw
Metaalbewerkings-, houtbewerkings- en machinebouwbedrijven met zaag-, freesbewerking, kolomboren, lasstations en samengestelde installaties.
Gemeenten en onderwijs
Gemeentelijke werkplaatsen (binnen- en buitendienst) en het machinepark van het voortgezet en hoger onderwijs, waar studenten met industriële machines werken.
Recycling, foodtech-startups en proeffabrieken
Recycling- en afvalverwerking met sorteerlijnen, balenpersen en shredders, en foodtech-startups en proeffabrieken waar wijziging en pilot elke keer een nieuwe of aangepaste beoordeling vragen.
Wanneer verplicht
Wanneer moet u een machine-RI&E hebben?
- Bij ieder arbeidsmiddel. De verplichting geldt voor alle machines die werknemers gebruiken, ongeacht leeftijd of CE-status.
- Vóór ingebruikname. U beoordeelt of de machine geschikt is voordat uw mensen ermee gaan werken.
- Bij wijziging van gebruik of opstelling. Verandert de plek, de taak of de gebruiker, dan moet de beoordeling worden geactualiseerd.
- Bij een inspectie op arbeidsmiddelen. De Arbeidsinspectie vraagt expliciet naar de beoordeling per machine, de instructie en het bewijs.
Werkwijze
Hoe Samodi de machine-RI&E aanpakt.
- Inventarisatie machinepark. We brengen in kaart welke arbeidsmiddelen aanwezig zijn en in welke staat.
- Beoordeling per machine. Per machine beoordelen we de gevaren in de specifieke werksituatie conform artikel 7.3 en ISO 12100.
- Instructie en bediening. We toetsen of werknemers aantoonbaar zijn geïnstrueerd en of er instructiekaarten zijn.
- Prioriteiten en plan van aanpak. U krijgt een overzicht van wat ontbreekt, met termijnen en concrete maatregelen.
- Bewijs op orde. We zorgen dat de beoordeling, instructie en maatregelen aantoonbaar zijn vastgelegd.
Wat krijgt u concreet?
Aantoonbaar bewijs dat u aan uw plicht voldoet.
Machine-RI&E per arbeidsmiddel
Een beoordeling per machine, bruikbaar als bewijs bij een inspectie op arbeidsmiddelen.
Prioriteitenlijst
Welke machines het grootste risico vormen en als eerste aandacht nodig hebben.
Instructiekaarten
Per machine een duidelijke kaart met risico's, veiligheidsregels en PBM-eisen, desgewenst.
Plan van aanpak
Concrete maatregelen met termijnen, direct bruikbaar in uw RI&E en bij de Arbeidsinspectie.
Uit de praktijk
Wat Samodi vaak ziet misgaan.
Alleen een algemene RI&E
Er is een bedrijfsbrede RI&E, maar de beoordeling per machine ontbreekt, terwijl artikel 7.3 die juist vereist.
Vertrouwen op CE alleen
De machine heeft CE, dus men denkt klaar te zijn. De eigen beoordeling is nooit gemaakt.
Instructie niet aantoonbaar
Mensen zijn mondeling ingewerkt, maar er is geen getekende presentielijst of instructiekaart als bewijs.
Oude machines buiten beeld
Machines van vóór 1995 vallen buiten de CE-plicht, maar de werkgeversplicht geldt onverkort.
Wettelijk kader
De juridische keten in één oogopslag.
Arbeidsmiddelenrichtlijn 2009/104/EG → Arbobesluit hoofdstuk 7, artikel 7.3 → risicobeoordeling per arbeidsmiddel → instructie → bewijs. Wij gebruiken bewust de wettelijke term 'Arbobesluit artikel 7.3' en niet informele aanduidingen, dat is sterker richting Arbeidsinspectie en juristen.
Begint vaak bij de RI&E
Wijst uw RI&E op verdiepend onderzoek?
Iedere werkgever is verplicht een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) te hebben, op grond van artikel 5 van de Arbowet. Vaak komt daaruit naar voren dat een onderwerp nader, verdiepend onderzoek vraagt, bijvoorbeeld de machineveiligheid. Komt uit uw RI&E naar voren dat een verdiepende risicobeoordeling van uw machines nodig is? Dan voert Samodi die uit conform ISO 12100 en de Arbeidsmiddelenrichtlijn (Arbobesluit artikel 7.3).
Wat als u niet voldoet?
De Arbeidsinspectie kan fors beboeten.
Voldoet u niet aan de wettelijke eisen, dan kan de Nederlandse Arbeidsinspectie een eis tot naleving stellen, het werk stilleggen of een boete opleggen. De normbedragen lopen van € 340 tot € 13.500 per overtreding (peildatum 2026). Leidt de overtreding tot een arbeidsongeval, dan wordt dat bedrag vermenigvuldigd met 4 bij blijvend letsel en met 5 bij een dodelijk ongeval. Bij herhaling komt daar 100% tot 200% bovenop.
Veelgestelde vragen
Vragen die wij vaak krijgen.
Mijn machine heeft CE-markering. Moet ik dan nog een machine-RI&E maken?
Ja. De CE-markering zegt dat de fabrikant de machine veilig heeft ontworpen. De machine-RI&E op grond van Arbobesluit artikel 7.3 beoordeelt of ú de machine veilig kunt gebruiken in uw eigen werksituatie. Dat zijn twee verschillende vragen en de Arbeidsinspectie controleert op beide.
Wat is het verschil tussen een RI&E en een machine-RI&E?
Een RI&E beoordeelt alle arbeidsrisico's in uw organisatie. Een machine-RI&E zoomt in op de arbeidsmiddelen: per machine wordt beoordeeld of die veilig kan worden gebruikt. De machine-RI&E vult de algemene RI&E aan op het punt dat de Arbeidsinspectie bij machines het scherpst controleert.
Geldt de verplichting ook voor oude machines zonder CE?
Ja. De werkgeversverplichting uit het Arbobesluit geldt voor élk arbeidsmiddel, ongeacht leeftijd of CE-status. Juist bij oude machines is een goede beoordeling belangrijk.
Is 'verdiepende RI&E Arbeidsmiddelen' hetzelfde?
Dat is een informele term die geen wettelijke grondslag heeft. De juiste benaming is de beoordeling op grond van Arbobesluit artikel 7.3. Wij gebruiken bewust de wettelijke term, omdat die sterker staat bij een inspectie of juridische toets.
Wat controleert de Arbeidsinspectie precies bij arbeidsmiddelen?
Of er per machine een beoordeling is, of werknemers aantoonbaar zijn geïnstrueerd, of er instructiekaarten en getekende presentielijsten zijn, en of de getroffen maatregelen doeltreffend zijn.
Kan Samodi ook de instructiekaarten leveren?
Ja. Wij stellen per machine een duidelijke, lamineerbare instructiekaart op met risico's, veiligheidsregels en PBM-eisen, gekoppeld aan de beoordeling.
Startpunt
Laat uw situatie beoordelen.
Vraag een quickscan of beoordeling aan. Samodi geeft u helder wat er nodig is, praktisch, schriftelijk en direct bruikbaar.