Kennisbank · Machineveiligheid & CE
Raakt de Machineverordening mij?
De verordening raakt niet alleen machinebouwers. Importeurs, distributeurs en bedrijven die zelf bouwen of ombouwen krijgen er ook mee te maken, elk op hun eigen manier.
Of de Machineverordening u raakt, hangt af van wat u doet met de machine, niet van wat er op uw visitekaartje staat. Bouwt, importeert, verkoopt of wijzigt u machines, dan heeft u verplichtingen. Gebruikt u ze alleen, dan verandert er voorlopig weinig — tot u gaat ombouwen.
Gaat het om een product dat eronder valt?
De verordening gaat niet alleen over complete machines. Ook deze producten vallen eronder:
- niet voltooide machines, die bedoeld zijn om in iets anders te worden ingebouwd;
- veiligheidscomponenten, ook als die los worden verkocht;
- hijs- en hefgereedschappen en kettingen, kabels en banden voor hijsen en heffen;
- verwijderbare mechanische overbrengingsinrichtingen.
Valt uw product hieronder, dan is de volgende vraag welke rol u heeft.
Bouwt u zelf machines? Dan bent u fabrikant
Als fabrikant (artikel 10) ontwerpt en bouwt u volgens de essentiële gezondheids- en veiligheidseisen, stelt u de technische documentatie op, voert u de conformiteitsbeoordeling uit en levert u een gebruiksaanwijzing in een taal die de gebruiker begrijpt. Daarna pas mag de machine in de handel.
Bouwt u niet voltooide machines, dan geldt artikel 11: technische documentatie, een EU-inbouwverklaring en een montagehandleiding in plaats van een gebruiksaanwijzing.
Bouwt u voor eigen gebruik? Ook dan bent u fabrikant
Dit verrast veel bedrijven. Wie zelf een machine of een samenstel bouwt en dat in het eigen bedrijf in bedrijf stelt, heeft dezelfde verplichtingen als een machinebouwer die verkoopt. Er komt geen klant aan te pas, maar de eisen blijven staan.
In de praktijk speelt dit bij gemeentewerkplaatsen, technische diensten en productiebedrijven die zelf een opvoerband, een afzuiging of een opstelling in elkaar zetten.
Bent u importeur? Dan schuift de verantwoordelijkheid naar u
Hier zit de verschuiving die veel bedrijven nog niet op het netvlies hebben. Een importeur (artikel 13) mag alleen conforme machines in de handel brengen. U moet controleren dat de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en de documentatie heeft opgesteld, en u brengt uw eigen contactgegevens aan op de machine of de verpakking.
Zit de fabrikant buiten de EU en klopt het dossier niet, dan is dat uw probleem geworden. Een verklaring die meekomt in de doos is geen bewijs dat het dossier bestaat of deugt.
Bent u distributeur? Dan geldt een zorgplicht
Een distributeur (artikel 14) moet zorgvuldigheid betrachten en mag niets doen wat de conformiteit aantast. Controleer dus of de vereiste markering, verklaring en documentatie aanwezig zijn voordat u levert, en pas niets aan het product aan zonder te beseffen wat dat betekent.
Bent u gemachtigde van een fabrikant buiten de EU?
Een fabrikant buiten de EU kan een gemachtigde in de Unie aanwijzen (artikel 12). Die houdt de documentatie en verklaringen beschikbaar en werkt mee met de autoriteiten. Let op: een gemachtigde neemt niet alle verplichtingen over; ontwerp en conformiteitsbeoordeling blijven bij de fabrikant.
Gebruikt u machines alleen? Dan verandert er voorlopig weinig
Voor machines die al bij u staan verandert de verordening niets. Als werkgever blijft u verantwoordelijk voor veilige arbeidsmiddelen; dat loopt via de Arbowet en het Arbobesluit, niet via de verordening.
Dat verandert op het moment dat u een machine ingrijpend wijzigt of meerdere machines tot één geheel samenbouwt. Dan kunt u zelf fabrikant worden, met alles wat daarbij hoort. Lees ook: gewijzigde machines beoordelen en samenstel van machines.
Wat betekent dit voor uw planning?
Machines die tot en met 19 januari 2027 in de handel worden gebracht, vallen onder de Machinerichtlijn. Vanaf 20 januari 2027 geldt de verordening, zonder overgangsperiode. Voor wie met lange doorlooptijden werkt, ligt die grens dus dichterbij dan de datum doet vermoeden: een machine die u nu ontwerpt en volgend jaar levert, kan al aan de andere kant van de streep vallen.
Veelgestelde vragen
Vragen die wij vaak krijgen.
Geldt de Machineverordening ook voor importeurs?
Ja. Artikel 13 legt importeurs eigen verplichtingen op: alleen conforme machines in de handel brengen, controleren of de fabrikant zijn werk heeft gedaan, en de eigen contactgegevens aanbrengen.
Ik bouw een machine voor eigen gebruik. Val ik eronder?
Ja. Wie zelf bouwt en in het eigen bedrijf in bedrijf stelt, geldt als fabrikant en moet aan dezelfde eisen voldoen.
Wij kopen machines in buiten de EU. Wat verandert er?
Dan bent u importeur en moet u kunnen aantonen dat u heeft gecontroleerd of de machine voldoet. De verantwoordelijkheid schuift daarmee naar u toe.
Moet ik iets doen met machines die ik al heb staan?
Door de verordening zelf niet. Als werkgever blijft u verantwoordelijk voor veilige arbeidsmiddelen. Dat wordt anders zodra u ingrijpend wijzigt of samenbouwt.
Gelden er ook regels voor distributeurs?
Ja. Een distributeur moet zorgvuldigheid betrachten (artikel 14): controleren of markering, verklaring en documentatie aanwezig zijn, en niets doen wat de conformiteit aantast.
Geschreven door Sander Mook, veiligheidskundige, gecertificeerd CMSE® en CECE®, oprichter van Samodi Bedrijfsveiligheid in Leek.
Laatst gecontroleerd: oktober 2026. Bron: Verordening (EU) 2023/1230, hoofdstuk II (artikelen 10 tot en met 14). Controleer bij twijfel de actuele tekst of neem contact op.
Hulp nodig?
Weten wat dit voor u betekent?
Samodi begint met een scan op hoofdlijnen: welke rol heeft u, welke producten raakt het, en waar zitten de grootste verschillen. Daarna pas de verdieping per machine.
Liever eerst vrijblijvend kijken? Vraag de gratis quickscan aan.